Op 28 januari vindt de elfde Nationale Gedichtendag plaats. Dan bruisen Vlaanderen en Nederland van de poëzie. Ook door het jaar heen trekken poëziefestivals tienduizenden enthousiaste toeschouwers. Maar is poëzie dan ‘big business’? Taalschrift zegt dat uit de verkoopcijfers van boekwinkels blijkt dat poëzie steeds minder over de toonbank gaat.
Hoe populair is poëzie? Hoeveel dichtbundels gaan er jaarlijks over de toonbank? Wie zijn de meest gevraagde dichters? In dit artikel krijgt u uitgebreid antwoord op deze vragen. Taalschrift verzamelde de belangrijkste cijfers, feiten en bevindingen.
- Poëzie verkoopt steeds minder. De laatste jaren daalt de poëzieomzet van boekwinkels in Vlaanderen (en waarschijnlijk ook Nederland). In 2008 bedroeg de omzetvermindering in vergelijking met het jaar 2007 15 procent. In 2009 zette die trend voort: de omzet was ruim 6 procent minder dan in 2008. Bovendien vormt de verkoop van poëzie slechts een heel klein deel van de omzet van boekwinkels: tussen een half en één procent.
- Kinderpoëzie scoort, Annie M.G. Schmidt blijft op kop. In Nederland is Annie M.G. Schmidt veruit de populairste dichter. Ook andere dichters van kinderpoëzie zijn geliefd, onder wie Hans Hagen, Marianne Busser Nannie Kuiper en Ted van Lieshout. Maar Schmidt steekt met kop en schouders boven alle dichters uit.
- De populairste dichters in Nederland en Vlaanderen. Dichters voor volwassenen zijn minder geliefd dan de genoemde ‘kinderpoëten’, maar zowel Nederlanders als Vlamingen hebben hun favoriete ‘volwassen dichters’. In Nederland zijn dat o.a. Hugo Claus, Rutger Kopland, Gerrit Komrij, Gerrit Kouwenaar, Tjitske Jansen, Judith Herzberg, Anne Vegter, J.C. Bloem, Ida Gerhardt, Vasalis. In Vlaanderen strijden o.a. Herman de Conink, Bart Moeyaert, Jotie T’Hooft, Gerrit Komrij, Gerard Reve, Hugo Claus én de in Nederland vrijwel onbekende Yasmine om die eretitel.
- Bibliotheken lenen vooral kindergedichten uit, en middeleeuwse en klassieke poëzie. Wie de uitleencijfers van de grootste openbare bibliotheek van Nederland, de OBA in Amsterdam, bestudeert, ziet dat vooral jeugdpoëzie wordt uitgeleend (van o.a. Annie M.G. Schmidt, Hans Hagen, Marianne Busser, Ted van Lieshout), middeleeuwse poëzie (o.a. ‘Beatrijs’, ‘Van den vos Reynaerde’, ‘Karel ende Elegast’) en poëzie uit de klassieke oudheid (o.a. ‘Odysseus’ van Imme Dros en de ‘Odysseia’ van Homeros). Misschien mogen we daaruit afleiden dat poëzie in Nederland vooral iets is voor kinderen en voor middelbare scholieren die verplicht poëzie moeten lezen? De grootste groep poëzieliefhebbers is jong, vaak jonger dan... tien! De meest uitgeleende dichters in de bibliotheek van Gent zijn Herman De Coninck en Jotie T’Hooft, maar ook Toon Tellegen, Toon Hermans en Pablo Neruda zitten in de top tien. De Gentse bibliotheek leende in 2007 meer dan 1,1 miljoen boeken uit, waarvan iets minder dan één procent dichtbundels.
- Op internet zoeken we vooral informatie over poëzie. Bij de jonge generatie van twintigers en dertigers is er een grote en groeiende belangstelling voor poëzie op internet. Complete bundels worden zelden via internet gelezen; informatie over poëzie scoort wel goed. De meeste mensen lezen poëzie het liefst in mooi uitgegeven boekjes.
- Verkoopcijfers: niet alleen de gevestigde waarden verkopen goed. De meest verkochte Vlaamse dichters zijn Herman De Coninck, Koen Stassijns en Bart Moeyaert. Zij komen zowel in 2007, 2008 en 2009 voor in de top tien van de verkoopcijfers. Ook Hugo Claus is weer populair. In Nederland (2008) scoren Gerrit Komrij, Rutger Kopland en Gerrit Kouwenaar hoog aan de kassa, maar ook bijvoorbeeld een jonge dichteres als Tsjitske Jansen.
Bron: Taalschrift, Ben Salemans - 22/01/10.
Lees de volledige reportage: "Poëzie razend populair, maar bijna niemand koopt het"