Boek.be en GfK Retail and Technology Benelux presenteren de halfjaarlijkse verkoopcijfers van boeken in Vlaanderen. De boekenverkoop kende gedurende de eerste 6 maanden van 2011 een behoorlijke stijging: +2,8% in omzet. De afzet (aantal exemplaren) daalde met -1,9%. Er werden dus meer duurdere boeken verkocht. De groei situeert zich voornamelijk bij de kookboeken, terwijl de kinderboeken het heel wat minder goed doen dan vorig jaar. De verkoop via internetwinkels is dan weer bijna verdubbeld. De absolute bestseller is Dagelijkse kost, het succesboek van tv-kok Jeroen Meus. Met deze groeicijfers doen we het heel wat beter dan de ons omringende landen.
* * *
De verkoop van boeken in Vlaanderen doet het vrij behoorlijk. Gedurende de eerste zes maanden van 2011 noteren we een omzetstijging van 2,8%. Wel is er een daling van -1,9% in het aantal exemplaren dat over de toonbank ging. Dit komt neer op een omzet van bijna 93 miljoen euro en een afzet van 7,1 miljoen boeken. Vooral januari en mei waren in Vlaanderen uitstekende maanden. Deze cijfers zijn gebaseerd op de kassaverkoop van het overgrote deel van de winkels die boeken verkopen in Vlaanderen en Brussel.
Binnen de genres zijn er heel wat verschillende tendensen waar te nemen.
- De grootste omzetstijger is het genre non-fictie vrije tijd, zeg maar de kookboeken. Hier noteren we een stijging van 8,7%. Het gigantische succes van Dagelijkse kost van Jeroen Meus is hier zeker niet vreemd aan. Maar ook Goe gebakken van Sofie Dumont doet het zeer goed. Met de zomer in aantocht waren dieetboeken in het voorjaar ook succesnummers. Zo scoorden de dieetboeken van Pierre Dukan en Lien Willaert zeer goed dit voorjaar. Hoewel Jeroen Meus zijn collega tv-kok Piet Huysentruyt van de eerste plaats heeft verdrongen, blijft deze laatste met vier titels prominent aanwezig in de top 10 van de kookboeken.
- Ook literatuur doet het dit voorjaar weer goed en klokt af op een mooie stijging in de verkoop: +4,8%. De nieuwe Umberto Eco, Herman Koch en Jean M. Auel sieren de top 10 naast gevestigde namen als Pieter Aspe en Nicci French.
- Opvallend is het succes van de professionele non-fictie informatief: +9,6%. Deze omzetstijging is voor een groot deel te danken aan Congo van David Van Reybrouck, dat in dit genre is ondergebracht. Maar ook de nieuwste Gouden raad van Tante Kaat en het succesvolle fotoboek annex tentoonstelling Fotograaf van Lieve Blancqaert dragen bij tot het succes van dit genre.
- De grootste daler bij de genres zijn de kinderboeken: -7%. Stephenie Meyer en Geronimo Stilton prijken nog wel in de top 10, maar zijn blijkbaar een beetje over hun hoogtepunt heen. De strips kennen een status quo qua verkoop maar dalen toch qua afzet (-2,4%). De Kiekeboes en F.C. De Kampioenen nemen samen de helft van de top 10 voor hun rekening.
Terwijl de verkoop in omzet stijgt, zien we een daling in het aantal verkochte boeken. Dit is te wijten aan het feit dat er meer duurdere boeken worden gekocht. Zowat 35% van de verkochte boeken situeren zich in een prijsklasse boven de 15 euro, een stijging met 8% t.o.v. vorig jaar. Het is wel zo dat nog steeds 50% van de verkochte boeken zich in de prijsklasse tussen € 5 en € 15 situeren.
Opvallend is ook de forse groei in verkoop bij de internetwinkels. De onlineverkoop kent bijna een verdubbeling t.o.v. vorig jaar. 7% van de boekenverkoop in Vlaanderen loopt vandaag via een internetboekhandel. Dit is nog wel opvallend lager dan in Nederland, maar de groei is wel vrij spectaculair te noemen. Deze cijfers groeperen de verkopen van quasi alle internetwinkels in Vlaanderen, zijnde Proxis-Azur, Fnac.be, Cosmox, Bol.com, De Standaardshop.be en Nieuwsbladshop.be.
De verhouding tussen de verschillende marktkanalen kent een aantal opvallende tendensen. Zoals vorig jaar zien de entertainment stores, inclusief een aantal speelgoedketens, een verdere groei en stijging van hun marktaandeel. Ze komen uit op 6% van de totale boekenverkoop. Maar ook de boekhandel wint opnieuw aandeel en stijgt naar een marktaandeel van 84%. Dit alles gaat ten koste van grootwarenhuizen die een flinke daling kennen in hun boekenverkoop. Deze situeert zich voornamelijk in het segment van de kinderboeken die het dit jaar opvallend minder goed doen. De boekhandel kent voornamelijk een groei in de verkoop van literatuur en van professionele non-fictie.
Wat is het meest gelezen boek in Vlaanderen? Dagelijkse kost van tv-kok Jeroen Meus is tot nu toe de absolute bestseller. Hij verslaat Postscriptum van misdaadauteur Pieter Aspe (3). Congo van David Van Reybrouck houdt stand in de top 10 (op 6), gevolgd door De begraafplaats van Praag van Umberto Eco en Zomerhuis met zwembad van Herman Koch. De stripreeksen F.C. De Kampioenen, De Kiekeboes en Jommeke nemen maar liefst 7 plaatsen in de top 20 in. Christophe Deborsu is de enige Waal die er in slaagt om de top 20 binnen te komen. Piet Huysentruyt staat voor het eerst sinds jaren met maar één boek in de top 20.
De Vlaamse uitgevers blijven goed scoren bij de Vlaamse lezers en bezetten 12 plaatsen van de top 20 met boeken van Vlaamse origine.
Hoe doet Vlaanderen het in Europa? Met de groeicijfers doen we het in Vlaanderen heel wat beter dan de ons omringende landen. Nederland sluit het halfjaar af met een daling van -3%. Duitsland daalt eveneens, met -1,3%, en Spanje zelfs met -5%. Frankrijk (+0,5%) en Italië (+0,7%) eindigen het eerste halfjaar licht boven nul.
Wat de redenen zijn van de groei is op dit ogenblik moeilijk te zeggen. We denken dat voornamelijk de verbreding van het aanbod in de markt de belangrijkste groeimotivator is. In 2009 en 2010 zijn o.a. de speelgoedwinkels gestart met een assortimentsverbreding. Zij zijn er in geslaagd om flink te groeien, wat de terugval bij grootwarenhuizen heeft gecompenseerd. De omzet binnen het boekhandelskanaal blijft relatief stabiel, hoewel er verschillen zijn tussen zelfstandige boekhandels en boekhandelketens. Ook in Nederland zijn grote dalingen te zien bij de warenhuizen en het food-en drug kanaal. De groei komt voornamelijk van internet sales en ook de boekhandels/inloopwinkels handhaven zich.
En het e-boek? De verkoop van e-boeken blijft in Vlaanderen nog zeer beperkt. Met een omzet van +/- 250.000 euro vertegenwoordigt het e-boeksegment slechts 0,3% van de totale boekenmarkt. Dit is echter een verdubbeling van de verkoop t.o.v. dezelfde periode vorig jaar. De gemiddelde prijs van een e-boek steeg van € 13 naar € 13,90.
Bekijk het cijfer- en lijstenoverzicht (pdf) met:
- Omzet (waarde) en afzet (stuks) van de totale verkoop van de afgelopen 6 maanden
- De evolutie en verdeling volgens genre
- De evolutie van de gemiddelde prijs van een boek
- De top 20 lijsten, zowel globaal als opgesplitst in genre (nl. literatuur, kinderboeken, non-fictie vrije tijd, kookboeken, strips)